ජලජ උද්‍යානයේ මැණික් : ජපන් කොයි

koi pond g

https://www.youtube.com/watch?v=zfmYFwxieYU

කොයි මාළු (Koi fish) යනු කාප් (Carp) පවුලට අයත්, අලංකාරවත් ජලජ ජීවීන් විශේෂයකි. ඒවා “ජීවමාන ස්වර්ණාභරණ” ලෙසද හැඳින්වෙන අතර, ලොව පුරා බොහෝ දෙනෙකුගේ ප්‍රියතම සුරතල් සතුන් බවට පත්ව ඇත. ඒවායේ විවිධ වර්ණ රටා සහ චමත්කාරජනක හැඩයන් නිසා, කොයි මාළු පොකුණු හා ජල උද්‍යානවලට අසමසම සුන්දරත්වයක් එක් කරයි.

කොයි මාළුන්ගේ සම්භවය සහ ඉතිහාසය

කොයි මාළුන්ගේ සම්භවය චීනයෙන් ආරම්භ වුවද, ඒවායේ වගාව සහ අලංකරණ කටයුතු සඳහා දියුණු කිරීම ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු වී ඇත්තේ ජපානයේ ය. 19 වැනි ශතවර්ෂයේදී ජපානයේ, විශේෂයෙන්ම නිගාටා ප්‍රාන්තයේ, ගොවීන් විසින් පොදු කාප් මාළුන්ගේ වර්ණ විචලනයන් නිරීක්ෂණය කර, ඒවා තෝරා බෝ කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. මේ ආකාරයට, කොයි මාළුන්ගේ විවිධ වර්ණ හා රටා සහිත ප්‍රභේද බිහි විය.

කොයි මාළුන්ගේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ

  • වර්ණ සහ රටා: කොයි මාළුන්ගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වන්නේ ඒවායේ වර්ණවත් බවයි. රතු, සුදු, කළු, රන්වන්, කහ, නිල් සහ තැඹිලි වැනි විවිධ වර්ණ සංයෝජන වලින් යුත් කොයි මාළු වර්ග තිබේ. “ගොෂිකි” (විවිධ වර්ණ පහක්), “ටන්චෝ” (හිසේ රතු ලපයක් සහිත සුදු), “ෂෝවා” (කළු, රතු සහ සුදු) සහ “කොහකු” (රතු සහ සුදු) වැනි ජනප්‍රිය ප්‍රභේද රාශියක් ඇත.
  • ප්‍රමාණය: නිසි පරිසරයක් සහ ආහාර ලබා දෙන්නේ නම්, කොයි මාළුන්ට සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකට වර්ධනය විය හැකිය. සමහර කොයි මාළුන් අඩි 3ක් (මීටර 1ක් පමණ) දක්වා දිගට වර්ධනය විය හැක.
  • ආයු කාලය: කොයි මාළුන්ගේ ආයු කාලය සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 25-35ක් පමණ වේ. නිසි නඩත්තු කිරීමක් සහ හොඳ පරිසරයක් යටතේ, සමහර මාළුන් අවුරුදු 50කට වඩා ජීවත් වූ අවස්ථාද වාර්තා වී ඇත.
  • ස්වභාවය: කොයි මාළු සාමාන්‍යයෙන් සාමකාමී සහ සමාජශීලී මාළුන් වේ. ඒවා මිනිසුන් සමඟ හොඳින් අන්තර් ක්‍රියා කරන අතර, සමහර විට අතින් පවා ආහාර ගැනීමට පුරුදු විය හැකිය.

ඔබේ කොයි මාළුන්ගේ සෞඛ්‍යයට සහ වර්ණවත් බවට – Intan Koi Joy Pellets!

1000172806 1

 

 

Intan Koi Joy Pellets (7mm Floating) 1kg

 

  • ඔබගේ කොයි මාළුන්ට අවශ්‍ය පෝෂණය සහ දීප්තිමත් වර්ණ ලබා දීමට Intan Koi Joy Pellets තෝරා ගන්න! ප්‍රෝටීන්,
  • විටමින් සහ ඛනිජ ලවණවලින් පොහොසත් Intan Koi Joy Pellets ඔබේ කොයි මාළුන්ගේ වේගවත් වර්ධනයට, රෝග ප්‍රතිශක්තියට සහ මනරම් වර්ණ රටා වර්ධනයට උපකාරී වේ.
  • විශ්වාසනීය Intan Koi Joy Pellets සමඟ ඔබේ කොයි මාළුන්ගේ සතුට සහ සෞඛ්‍යය තහවුරු කරන්න! අදම මිලදී ගන්න!

කොයි මාළු ප්‍රභේද (Varieties)

කොයි මාළුන්ට විවිධ වර්ණ රටා සහ කොරපොතු වර්ග අනුව වර්ගීකරණයන් රාශියක් ඇත. වඩාත් ජනප්‍රිය කොයි ප්‍රභේද කිහිපයක් පහත දැක්වේ:

  • කොහකු (Kohaku):

kohoku

මෙය වඩාත් පැරණි හා ජනප්‍රියතම කොයි වර්ගයකි. පිරිසිදු සුදු පැහැති ශරීරයක් මත දීප්තිමත් රතු පැහැති සලකුණු (Hi – හි) පිහිටා ඇත. රතු පැහැයේ තියුණු බව සහ සුදු පසුබිමේ පිරිසිදු බව ඉතා වැදගත් වේ.

  • තයිෂෝ සංකේ (Taisho Sanke):

Taisho Sanke2

මෙය කොහකු වර්ගයට සමාන වන නමුත්, සුදු පසුබිම මත රතු සලකුණු සමඟ කුඩා කළු පැහැති සලකුණු (Sumi – සුමි) ද දක්නට ලැබේ. කළු සලකුණු හිස මත නොපැවතීම සාමාන්‍ය ලක්ෂණයකි.

  • ෂෝවා සංකේ (Showa Sanke):

Showa Sanke

තයිෂෝ සංකේ වලට සමාන වුවද, ෂෝවා සංකේ වල කළු වර්ණය ශරීරය පුරාම (හිසෙහි ද) විහිදී ඇත. රතු සහ සුදු සලකුණු මෙම කළු පසුබිම මත කැපී පෙනේ.

  • උත්සුරිමොනෝ (Utsurimono):

Utsurimono1

මෙය කළු පසුබිම මත සුදු (Shiro Utsuri), රතු (Hi Utsuri) හෝ කහ (Ki Utsuri) පැහැති රටා සහිත මාළු වර්ගයකි.

  • ආසාගි (Asagi):

Asagi

නිල්-අළු පැහැති පිටක් සහ සාමාන්‍යයෙන් ශරීරයේ පැතිවල හා කම්මුල්වල රතු හෝ තැඹිලි පැහැයක් සහිත මාළු වර්ගයකි. කොරපොතු දැලක් වැනි රටාවක් පෙන්වයි.

  • ෂූසුයි (Shusui):

Shusui koi

ආසාගි වර්ගයේ Doitsu (කොරපොතු අඩු) ප්‍රභේදයකි. පිටුපස විශාල කොරපොතු පේළියක් සහ පැතිවල රතු හෝ තැඹිලි පැහැයක් සහිත නිල්-අළු පැහැති ශරීරයක් ඇත.

  • ඔගොන් (Ogon):

Ogon

තනි, දීප්තිමත් ලෝහමය වර්ණයක් සහිත කොයි වර්ගයකි. ප්ලැටිනම් ඔගොන් (සුදු), යමාබුකි ඔගොන් (රන්වන් කහ) වැනි ප්‍රභේද ඇත.

  • කින් ගින් රින් (Kin Gin Rin):

Kin Gin Rin

ඕනෑම කොයි වර්ගයකට පාහේ තිබිය හැකි කොරපොතු වර්ගයකි. මෙම මාළුන්ගේ කොරපොතු මත දීප්තිමත්, දිලිසෙන (metallic) ආවරණයක් පවතින අතර, ඒවා ආලෝකයට දිලිසීමක් ලබා දෙයි. “කින්” යනු රන්වන් වන අතර “ගින්” යනු රිදී යන්නයි.

  • බෙක්කෝ (Bekko):

Bekko

සුදු (Shiro Bekko), රතු (Aka Bekko) හෝ කහ (Ki Bekko) පසුබිම මත කළු ලප (Sumi) ඇති මාළු වර්ගයකි. Sumi ලප පැහැදිලි හා තියුණු වීම වැදගත්ය.

නූතන වෙළඳපොල මිල පරාසය (ශ්‍රී ලංකාවේ)

ශ්‍රී ලංකාවේ කොයි මාළුන්ගේ මිල, ඒවායේ වර්ගය, ප්‍රමාණය, වර්ණ රටාවේ ගුණාත්මකභාවය, වරල්වල හැඩය සහ සමේ තත්ත්වය (skin quality) අනුව විශාල වශයෙන් වෙනස් වේ.

  • කුඩා කොයි (Small Koi – අඟල් 2-5): සාමාන්‍ය කොයි පැටවුන් රු. 300 – 1,500 ත් අතර මිලකට ලබා ගත හැක. (ප්‍රභේදය සහ වර්ණ ගුණය අනුව).
  • මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ කොයි (Medium Koi – අඟල් 6-12): රු. 2,000 – 10,000 හෝ ඊට වැඩි විය හැක. හොඳ තත්ත්වයේ කොහකු, සංකේ, ෂෝවා වැනි ප්‍රභේදවලට වැඩි මිලක් ඇත.
  • විශාල හා උසස් තත්ත්වයේ කොයි (Large & High Quality Koi – අඟල් 12ට වැඩි): රු. 15,000 සිට රු. ලක්ෂ ගණන් දක්වා ඉහළ යා හැක. විශේෂිත, දුර්ලභ වර්ණ රටා සහිත, තරඟ සඳහා සුදුසු (show quality) කොයි මාළුන් ඉතා ඉහළ මිලකට අලෙවි වේ.
  • ඉතා දුර්ලභ හෝ ජපානයෙන් ආනයනය කරන ලද කොයි: මේවා මිලියන ගණනක් වටිනා විය හැක. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය වෙළඳපොලේ සාමාන්‍යයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ නැත.

කොයි මාළු බෝ කිරීම සහ තෝරා ගැනීමේ ක්‍රමවේද (Farming and Selection Techniques)

කොයි මාළු බෝ කිරීම යනු ඉවසීම, කැපවීම සහ නිවැරදි දැනුම අවශ්‍ය වන සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියකි. හොඳ තත්ත්වයේ කොයි මාළු බෝ කිරීම සඳහා මූලික වශයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු කිහිපයක් මෙසේය:

1. මව් මාළු තෝරා ගැනීම (Selecting Broodstock): බෝ කිරීම සඳහා මාළු තෝරා ගැනීම ඉතාම වැදගත් පියවරකි. හොඳ අභිජනනයකට (breeding) යොදා ගත යුත්තේ:

  • හොඳ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක්: රෝගවලින් තොර, ක්‍රියාශීලී, හොඳින් පිහිනන මාළු තෝරන්න.
  • පැහැදිලි වර්ණ සහ රටා: තෝරාගත් ප්‍රභේදයට ආවේණික වූ වර්ණ රටා පැහැදිලිව හා තියුණු ලෙස තිබිය යුතුය. වර්ණවල දීප්තිමත් බව සහ ගැඹුර වැදගත් වේ.
  • නිවැරදි ශරීර හැඩය (Body Shape): ශරීරය සමමිතික විය යුතු අතර, නිරෝගී, ශක්තිමත් පෙනුමක් තිබිය යුතුය. පිටුපස වක්‍ර වී හෝ විරූපී වී නොතිබිය යුතුය.
  • කොරපොතු වල ගුණාත්මකභාවය (Scale Quality): කොරපොතු නිසි ලෙස පිහිටා තිබිය යුතු අතර, හානි වී හෝ විරූපී වී නොතිබිය යුතුය. Doitsu (කොරපොතු අඩු) වර්ග නම්, ඒවායේ කොරපොතු රටාව නිවැරදි විය යුතුය.
  • වරල් වල තත්ත්වය (Fin Condition): වරල් සම්පූර්ණ හා හානි රහිත විය යුතුය.
  • වයස සහ ප්‍රමාණය: සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 3-5 වයසැති, සෙන්ටිමීටර 30-45 (අඟල් 12-18) හෝ ඊට වැඩි මාළු බෝ කිරීම සඳහා සුදුසුය. ගැහැණු මාළුන් පිරිමි මාළුන්ට වඩා විශාල විය හැක.

2. බෝ කිරීමේ පරිසරය (Breeding Environment): බෝ කිරීම සඳහා වෙනම පොකුණක් හෝ විශාල ටැංකියක් සකස් කළ යුතුය.

  • පිරිසිදු ජලය: ජලයේ ගුණාත්මකභාවය අතිශයින්ම වැදගත්ය. pH අගය, ඇමෝනියා, නයිට්‍රයිට් සහ නයිට්රේට් මට්ටම් පරීක්ෂා කර පාලනය කරන්න.
  • ජල උෂ්ණත්වය: ප්‍රශස්ත ජල උෂ්ණත්වය 20-24°C (68-75°F) පමණ වේ.
  • බිත්තර දැමීම සඳහා උපස්ථර (Spawning Media): මාළුන්ට බිත්තර දැමීම සඳහා බුරුසු, මින් මැදුරු පැලෑටි හෝ ජාල වැනි ද්‍රව්‍ය පොකුණට දැමිය යුතුය. මේවා බිත්තර වලට ඇලී සිටීමට ඉඩ සලසයි.

3. බෝ කිරීමේ ක්‍රියාවලිය (Breeding Process):

  • අභිජනනයට සූදානම් කිරීම: මව් මාළුන් වෙන් කර හොඳින් පෝෂණය කරන්න. විශේෂයෙන් ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර ලබා දෙන්න.
  • බිත්තර දැමීම: ගැහැණු මාළුවෙක් සාමාන්‍යයෙන් දහස් ගණනක් බිත්තර දමයි. පිරිමි මාළු එම බිත්තර සංසේචනය කරයි.
  • බිත්තර ආරක්ෂා කිරීම: බිත්තර දැමූ පසු, මව් මාළුන් ඉවත් කිරීම වැදගත්ය, මන්ද ඔවුන් බිත්තර කෑමට හෝ පැටවුන් කෑමට ඉඩ ඇති බැවිනි. බිත්තර දැමූ උපස්ථරය වෙනත් ටැංකියකට හෝ පොකුණකට මාරු කළ හැක.
  • බිත්තර පුපුරා යාම: දින 3-7ක් ඇතුළත බිත්තර පුපුරා පැටවුන් (Fry) බිහි වේ.

4. පැටවුන් රැකබලා ගැනීම (Fry Rearing):

  • ආහාර: මුල් දින කිහිපය තුළ පැටවුන්ට ඔවුන්ගේ යොල් සැක් (yolk sac) මගින් පෝෂණය ලැබේ. පසුව, ඉතා කුඩා, විශේෂිත පැටවුන් ආහාර (උදා: ආටේමියා, දිය මැක්කන්) ලබා දිය යුතුය.
  • ජලයේ ගුණාත්මකභාවය: පැටවුන් ටැංකියේ ජලයේ ගුණාත්මකභාවය දැඩි ලෙස නඩත්තු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
  • තෝරා ගැනීම (Culling / Senbetsu): මෙය කොයි බෝ කිරීමේදී ඉතා වැදගත් ක්‍රියාවලියකි. පැටවුන් වැඩෙන විට, ඒවායේ වර්ණ රටා, ශරීර හැඩය සහ වරල්වල ගුණාත්මකභාවය අනුව තෝරා ගැනීම සිදු කෙරේ. දුර්වල තත්ත්වයේ හෝ අසම්පූර්ණ වර්ණ රටා ඇති මාළුන් ඉවත් කරනු ලැබේ (culling). මෙය හොඳම ගුණාත්මක මාළුන්ට වර්ධනය වීමට වැඩි ඉඩක් ලබා දෙන අතර, අනාගත අභිජනනය සඳහා හොඳම ජාන තෝරා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය වරින් වර සිදු කෙරේ. විශේෂයෙන් ජපානයේ කොයි ගොවීන් ඉතා දක්ෂ ලෙස මෙම තෝරා ගැනීම සිදු කරයි.

5. රෝග නිවාරණය සහ කළමනාකරණය: හොඳ ජල කළමනාකරණය සහ නිසි පෝෂණය රෝගවලින් තොර නිරෝගී කොයි මාළු පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ. රෝග ලක්ෂණ නිරීක්ෂණය කර, අවශ්‍ය විටදී නිසි ප්‍රතිකාර ලබා දීම වැදගත් වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ කොයි වගාව

ශ්‍රී ලංකාවේ වාසිදායක දේශගුණය සහ ජල සම්පත්, විසිතුරු මාළු වගාව සඳහා ඉතා සුදුසු පරිසරයක් සපයයි. කොයි මාළු වගාවද මෙහි ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින අතර, බොහෝ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ගොවිපළවල් බිහිවෙමින් පවතී. නිසි දැනුම, කැපවීම සහ හොඳ තත්ත්වයේ මව් මාළු යොදා ගන්නේ නම්, ශ්‍රී ලංකාවේදීද උසස් තත්ත්වයේ කොයි මාළු බෝ කිරීමේ හැකියාව ඇත.

© [2025] Aquatalk.lk. All Rights Reserved.